Dinsdag, 31 Mei 2016

Skeerpoort Ouetehuis en Ouma Kitty Smit

Soms kry mens net ‘n “trigger” om jou gedagtes so ver terug te neem dat jy gedink het als is vergete. Mens is so verbaas dat, na jy amper die helfte van jou verwagte leeftyd op aarde geleef het, nog so ver terug kan onthou! ‘n Klein dingetjie soos Stampmielies wat met skaap en boontjies gekook word, het die hele terug tog in tyd aan die gang gesit.

Ons het in die laat 70’s op Skeerpoort kom vestig. Ek was toe op laerskool. My oupa wou nie by ons woon nie (seker omdat ek so vrek stout was), maar het by ouma Kitty Smit se Skeerpoort Ouetehuis gaan loseer. Oupa het vreeslik gerook en my pa het dit gehaat. Hy het geweier om vir oupa sigarette te koop, pa het altyd gesê hy is nie ‘n moordenaar nie. Oupa het toe maar self moes loop om sy eie twakkies te kry.

Daar het in die tyd wat oupa by ouma Kitty geloseer het, ‘n hegte band tussen haar en my ma gevorm. Die ouetehuis was so 500m van die draai waar die poskantoor was. My ma was werksaam by die sentrale, daardie dae was dit nog die slingertjie draai en “nommer asb?” stories. Ma het elke middag sommer na die ouetehuis geloop en vir oupa loop kuier en sommer lekker saam geëet. So het sy telkemale tuis gekom met die lekkerste appelkoos blokkies, Jodetert, Vleispasteie en tuisgemaakte botter en vele meer lekkernye.

In die vakansies het ons dan met ons fietse met die lang grondpad na ma toe gery om uit die kwaad te bly. Daarna het ons by Amien, die Indiër winkel gestop en vir 5c ‘n sak vol “chappies” gekoop. Dan al kouende met kake wat pyn van ‘n oorvol mond, by oupa gaan kuier. Dit was seker so 10km heen en weer. Daar gekom het ouma Kit vir ons lekker kossies en lemonade gegee. Liesbet moes ons afgevee en dan kon ons weer met oupa kuier. Ek was nie lief vir oupa nie, want hy het altyd met my geraas want ek vra te veel vrae as hy wou rus. As ek nou daaraan dink, ek was spierwit blond, met lang ponie sterte en sproete...met ‘n lekker wille kroontjie....soos Denis the Menice! Ek het myself gou uit die voete gemaak voordat oupa my met die belt bygekom het.

Die losieshuis was deel van die ouetehuis en jy moes deur die groot kombuis van die een kant na die ander loop. Ek kon my altyd verkyk aan ouma Kitty as sy besig was om botter te maak. Sy was ‘n kort klein vroutjie, hare was onversorg en al die rigtings gestaan. Ek het haar Katchekube gedoop, sy was willer as wild, geraas soos ‘n man, gevloek soos ‘n matroos met ‘n hart van goud. Sy was ‘n weduwee wat haar man op die plaas verloor het en toe daar as verpleegkundige haar kinders groot gemaak het en vir ekstra geld die Ouetehuis begin het. Maar soos ons almal weet, moenie ‘n man op sy baadjie takseer nie...

Ons het die slingertjie van die botter karring gedraai dat ons arms gebrand het en sodra die soliede stukke vorm van die room wat skei, moes ons stop. Sy het die botter goed gewas met kouer water en ons het die botter soos stukke klei gebrei. Daarna het sy dit gesout. Ek het my verkyk aan hoe vinnig haar hande die botter papierjies uit die water gehaal het en binne ‘n oogwink was die botter vormpie op en die botter word dan ritmies in die vormpie ingedruk. Daarna het sy die houtspatel met sy riwwe oorgetrek om al die water goed uit te werk. Die vormpie se yster gespe was dan los gehaak en daar staan die perfekte blok! In ‘n kits is die papiertjie gevou en rye goud het gevolg!

Party dae as oupa weer kwaai was, dan het ek op ouma Kitty se bed gaan sit en kyk hoe sy by haar naaimasjien besig was om gesmokte rokkies aanmekaar te sit. As ek vaak geword het, het ek op die naat van my rug gaan lê en as ek op kyk teen die dak, was die patroontjies van die plafonne vir my hipnotiserend. Ek het elke patroontjie uit my kop geken...een keer selfs probeer om dit oor te teken vir ‘n deken wat ek wou quilt! Ek sou seker vir die res van my lewe gewerk het. Die naaimasjien het saggies gewerk, ‘n swart singer met so ‘n lang bonnin, nie soos die kort vettetjies wat ons vandag ken nie. Die masjien het so geting-ting soos sy die trappie getrap het as sy werk. Later jare het my pa vir haar ‘n motortjie op die naaimasjien gesit en sy was net so dankbaar. Sy het my later geleer hoe om die bobbins  vol te maak en dit was my werk om dit vol te hou en die gare te ruil. As ek nou daaraan terug dink, was haar oë seker nie meer goed nie! Op ‘n dag as jong student, gaan kuier ons weer by ouma Kitty en sy gee vir my, my eerste smok masjientjie. Haar persent aan my, omdat ek so “mooi leer” by die Universiteit. Haar masjien was ‘n Reed pleater en myne ‘n Sally Stanley. Ek onhou hoe ek gesukkel het om die naalde wat gekartel is te kry, maar Solomons in Johannesburg het jou wrintie waar dit invoorraad gehad. Ek het een van my finale jaar kleding projekte met Sally gemaak en met ‘n groot prys weg gestap, my heel eerste Bernina!

Ouma Kitty se deur was vir almal oop. Van siekes wat sy moes versorg tot sielkundige vir die afvlerke in die omgewing wie se mans en vroue hul moeilikheid gee. As ek aan daardie ou kombuis met sy houtvloere en ou kombuis kaste dink, sou dit seker soos ‘n Opera geklink het van al die lag, huil en liefde wat daar gedeel is. Gepraat van die kaste. Dit was nog van daardie wat sulke geboogde glas gehad het. Haar mooiste koppies daarin weg gepak. Ek het dit geniet om vir die tannies tee te bedien. Dan het ek na die tyd saam Liesbet die koppies gewas en weg gepak. Ek het seker gemaak die koppies, teepot en melk bekertjies se oortjies kyk in dieselfde ringting. Selfs die suiker lepel moes daardie kant toe kyk. In die lang brëe gang op was daar rye kaste wat tot bo teen die dak gegaan het. Jy kon binne in die diep kaste klim, ons het so baie daar wegkruipertjie gespeel. Op ‘n keer het ek in die meelblik getrap en wat ‘n gemors. Ouma Kitty het hard geraas en ek moes skoonmaak! Vandag is die meelblikke my bedkassies in een van die kamers in my gastehuis!

Ouma Kitty het ook ‘n groen hand gehad. Sy het die mooiste tuin gehad. Ek sien nou nog die swart hekkie by die pad met die bordjie Skeerpoort Ouetehuis teken. Voor langs die pad het die vuurpyle en aggepantise gepryk. Daar was ‘n tamaai hoë palmboom, en oral waar die takke afgesny was het sy heuningblommetjies geplant. Voor op die stoep het die Hen-met-kuiken gehang en Lit-rosies. Sy het altyd steggies uitgedeel aan al wat ‘n mens was. Hoeveel karre het nie voor daardie hek gestop vir ‘n kuier en ‘n lafenis nie. Vandag leef ouma Kitty nog, maar is al so oud soos die berge. Ek dink haar lewe waar sy self alles gedoen het, sonder ‘n man op die plaas, het haar vandag so oud laat word. Ouma Kitty en Nelson Mandela is op dieselfde dag gebore en ewe oud. Sy is tans nog so helder soos gister en huil altyd as ons praat oor my ma en my sus.

Maar deesdae kan sy nie meer so mooi hoor oor die foon nie, en ek het die wonder van skryf ontdek. Soveel wat uit mens se hart vloei as jy ‘n brief skryf. Dan laat dit my dink...wanneer laas het jy ‘n hand geskrewe brief ontvang? Ja, daardie hand geskrewe koevert met jou naam op en die sender se adres agterop? Ek kry gereeld as ek haar briefies in die pos kry sommer sulke lekker vlinders in die maag. Ek gaan sit sommer daar by die poskantoor op die trappie en lees. Ek kan nie wag tot by die veiligheid van die kar nie. Onlangs was ek deur ‘n straatverkoper gemaan dat ek “gevaarlike” dinge doen deur net so my handsak langs op die grond te sit en te lees.


Ek gee nie om nie. Dit is iets net vir my, ‘n laaste kontak met my ma, die ou dae en ‘n dierbare tannie wat ‘n aanneem ouma geword het en my goed geleer het wat geld nie kan koop! Mis jou ouma Kit! xxx Annelien 

Stampmielies / Samp

In my huishouding en toe ek groot geword het, was en is dit 'n gereelde item op die spyskaart. Dit neem 'n tydjie om hierdie wonderlike dis te maak, maar ek maak genoeg en vries die res. So, jy kan wel tyd spaar. Ek moet bieg, eendag het ons gaan kamp en ek het die stampmielies in die driepoot pot behoorlik gebrand. Die volgende oggend met die uitskraap van die pot was die versoeking groot en ek warm toe van die brandsel op en gooi melk en suiker oor...die res is geskiedenis. Boepens was ek definitief geëet!

Ek hou van die samp as los dele wat met botter blink en om dit so te kry was ek die samp as ek dit kook. Indien jy van die melerige en romerige tekstuur hou moenie so baie spoel nie, spoel wel in die begin so twee keer...


Resep
500g Samp (Stampmielies)
1 liter Water (vir week van stampmielies)
2 liter water
10ml Sout
150g Botter
100ml Room
30ml Dill tippies, gedroog
5 Knoffel toontjies, grof gekap
200g Boontjie spruite
Peper na smaak

Metode:

1. Week die stampmielies in die water vir ongeveer 12-24 uur. Spoel dan af en plaas in kastrol. 

2. Voeg weer water oor die stampmielies en kook die mielies op medium hitte vir 30 minute, spoel al die water uit totdat die spoel water helder is. Gebruik warm kraan water terwyl jy dit doen. Doen hierdie proses oor die loop van 3 ure elke 30minute totdat die mielies verdubbel het in volume. Met die laaste 30 minute voeg die sout by.


3. Plaas die botter onder in die kastrol en draai dit hitte na baie warm en braai die stampmielies effens in die botter. Voeg die dill, knoffel, peper en nog sout na smaak by. 


4. Net voor opdiening roer die boontjie spruite by.


Alternatiewe gaarmaak metode nadat die stampmielies geweek het.

1. Die hutspot kan ingespan word om die stampmielies gaar te maak. Jy moet net onthou om te spoel tussen deur. Ongeveer 12 ure se gaarmaak.

2. Die stoompot kan ook ingespan word en so 2 stoom sessies en die mielies is sag en dubbel die volume.


3. Die stampmielies kan die laaste uur verder gestoom word in 'n kolander, rysmandjie of stoom mandjie...


Bron: Annelien Pienaar, 2015, navrae vir klasse: boerekostwist@gmail.com

Hoeveelheid: 6-8 porsies

English Version
RECIPE
500 g Samp (Samp)
1 liter of Water (for soaking of samp)
2 liters of Water for boiling
10 ml Salt
150 g Butter
100 ml Cream
30 ml Dill tips, dried
5 Garlic cloves, roughly chopped
200 g Bean sprouts
Pepper to taste

METHOD
1. Soak the samp in the water for about 12 - 24 hours. Rinse and place in a pot. 

2. Add some to the samp and boil on medium heat for 30 minutes, rinse until the rinse water is clear. Use warm tap water while doing so. Do this process over the course of 3 hours every 30 minutes until the corn has doubled in volume. Add the salt in the last 30 minutes.

3. Put some butter into the saucepan and fry the samp slightly in butter. Add the dill, garlic, pepper and more salt to taste. 

4. Stir in the bean sprouts just before serving.

ALTERNATIVE COOKING METHOD AFTER SOAKING THE SAMP
1. The slowcooker can be used to cook the samp. Just remember to wash in between. Approximately 12 hours of cooking.

2. The pressure cooker can also be used with 2 steam sessions until the samp is soft and doubled in volume.

3. The samp can be steamed in a colander, ricebasket or steam basket for the last hour...

SOURCE: Annelien Pienaar, 2015 searches for classes: boerekostwist@gmail.com


QUANTITY: 6 - 8 servings.


Woensdag, 25 Mei 2016

Roosterkoek / Stick bread

Ek is nou maar een maal 'n kind van die veld! Kampkos was iets waarmee ek groot geword het, Voortrekkerkampe en plaaslewe het ons die kans gegee om buite te kon kook. Ons het soveel by ons ouers geleer van alternatiewe gaarmaak metodes buite die tradisionele kombuis. Ek onthou op 'n keer toe my pa vir 'n lang tyd op 'n perseel gaan werk het met ingineurs strukture, het ek saam gegaan. Ek dink ek was so in Std 3 gewees. Ek het help kosmaak en natuurlik het ons elke aand gebraai. Ons het in 'n karavaan gebly en dit was winter gewees. Gelukkig was dit my skool vakansie en was dit nog 'n avontuur vir 'n laerskool kind. Ons het baie roosterkoek en tamatie konfyt geëet want wat weet 'n kind nou van gesond eet! Vandag het die kinders hul eie boshuis en daar kan hulle stok brood maak na hartelus. Graag deel ek 'n spesiale resep...

Resep
500g Witbrood meel of Koekmeel
5ml Kits gis
5ml Sout
5ml Suiker of heuning
20g Botter
300g Water

Metode:
1. Sif die koekmeel, sout en suiker saam. Voeg die gis by en meng eers goed deur.

2. Voeg die water en botter by en knie die deeg totdat dit glad en elasties is vir ongeveer 10 minute. Laat die deeg rus vir ongeveer 30 minute of totdat dit dubbel die volume gerys het.

3. Knie die deeg weer plat en rol ongeveer 3cm dik uit. Laat die deeg weer staan vir 10 minute en bak oor die oop kole op die rooster en draai om. Braai ongeveer 5 minute per kant. Vir stokbrood: Draai deeg om dowl stokkie en laat die stokkies regop staan vir 10 minute voordat die broodjie gebraai word en draai die broodjie in die rondte soos jy oor die kole rooster.

English Version


Recipe
500 g White bread flour or cake flour
5 ml Instant yeast
5 ml Salt
5 ml Sugar or honey
20 g Butter
300 g Water

Method:
1. Sieve the flour, salt and sugar together. Add the yeast and mix well.

2. Add the water and butter and knee the dough until smooth and elastic, this will take ± 10 minutes. Let the dough rest for ± 30 minutes or until it has doubled in size.

3. Knead the dough again and roll out to a thickness of 3 cm. Let the dough rest again for 10 minutes. Bake over open coals on a grid, bake for ± 5 minutes on a side. For Stick (bread on a stick) Wrap dough around a dowl stick and let the stick stand up for 10 minutes before you bake it over the coals, turn the bread slowly as it bakes.

SOURCE: Annelien Pienaar, 2016, Kook klasse epos: boerekostwist@gmail.com

QUANTITY: 12 portions.

Maandag, 23 Mei 2016

Red Velvet Bundt koek


Hierdie is ‘n wonderlike gebak wat jou telkens as jy dit sny, verras met sy keurspel van kleure. Ek bedien die koek met ‘n maaskaas drup sousie op die kant.

Hier stel ek voor om jou panne met die Koekepanne smeer resep van my uit te verf. Die resep se link is onder aan die bron beskikbaar. Hierdie resep van pan voorbereiding voorkom dat die koek gaan vas sit. So, los maar die kleefwerende kos sproei en maak jou eie. Dus is die geheim van hierdie koek, dat dit glad en egalig uit die pan moet kom, die koek word nie versier nie. 

Indien jy nie die koek rooi wil hê nie, wel, dan maak ons dit 'n rëenboog kleur of net wit en bruin. Wees ook op die uitkyk by die bakkers winkels vir die swart kakao...dit gee die mooiste swart glinsterende krummel!

Resep
400g Koekmeel
40g Mielieblom, Maizena
½ t Sout
15ml Bakpoeier
½ t Koeksoda
250g Botter, kamertemperatuur
500g Wit suiker
125ml Griekse yoghurt of Karringmelk
15ml Vanielje geursel
5 Eiers, groot
125ml Melk

Red Velvet 
Red Velvet
50g Kakao
75ml Melk
15ml Moir’s Krimson Red voedsel kleursel

Metode:
1. Voor verhit oond na 180℃ en berei pan voor deur dit goed uit te voer met ‘n goeie kleefwerende middel soos die Koekepanne smeer.

2. Sif die koekmeel, bakpoeier, koeksoda en sout saam.

3. Verroom die suiker en botter totdat die mengsel lig en romerig is. Dit neem gewoonlik so 5 minute om die perfekte dikte te kry. Klop nou die geursel, karringmelk of yoghurt by. Klop tot die mengsel weer mooi egalig is.

4. Voeg nou die eiers een vir een by en klop goed sodat die mengsel weer een word, voordat die volgende eier by gevoeg word. Neem jou tyd, want dit bepaal die perfekte tekstuur vir jou bundt koek.

5. Vou nou die meel mengsel met ‘n kokslepel by die eiermengsel in. Voeg ook die melk by met die derde roer. Draai die bak in die rondte as jy meng en volg ‘n figuur 8 vanuit die middel van die bak.

6. Neem ‘n aparte bak en skep 2 ½ k van die koekbeslag uit. Meng nou die Red Velvet bestanddele alles eers met mekaar en voeg dan by die beslag. Roer die mengsel met draai klitser goed deur. 

7. Gebruik die grootste roomys scoop wat jy het, of as jy nie een het nie gebruik ‘n maatkoppie wat ‘n ¼ k aandui of 60ml. Skep nou eers van die wit beslag in die pan in klein hopies. Skep dan weer van die rooi mengsel op die wit hopies. Hou so aan totdat jy klaar is. Jy kan ‘n stokkie deur trek as jy wil...maar vir my lyk hierdie pragtig. Maar, geen reel, jy kan speel soos dit vir jou werk.

8. Bak die beslag vir 50-60 minute. Ek bak die koek vir die eerste 20 minute by 180℃ en verlaag dan die temperatuur na 170℃ vir die res van die baktyd. Laat die koek dan vir 15 minute afkoel voordat jy dit op ‘n draadrak om keer om af te koel.

9. Hierdie koek word nie met ‘n versiersel versier nie. Dit kan met versiersuiker, sjokolade splinters, verglansde vrugte, kakao ens versier word. Ek is egter effens stout en bedien dit met die volgende sousie in ‘n klein melkbekertjie vir die gas om self oor te gooi indien hul so sou verkies.

Sousie vir individuele porsies koek
250 ml gewone yoghurt - ek verkies die dikker Greekstyle
200g Maaskaas, nie roomkaas
½ k versiersuiker of
½ blikkie kondensmelk
5ml vanielje of karamel geursel

Metode:
1. Meng al die bestanddele saam en plaas in melkbekertjies.

Link na Koekepanne smeer: 
http://boerekostwist.blogspot.co.za/2016/03/koekepanne-smeer.html

Bron: Annelien Pienaar, 2016, BKT Kook klasse: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: 1 groot koek

Florentyntjies

Ons het groot geword met my ma se fyn gebak en een van die happies wat sy so keurig en presies kon maak was Florentyntjies. Dit laat my dink aan ‘n kruising tussen ‘n brandy snap en ‘n crunchie...maar lekker bly dit lekker. Soms kap ek die koekies fyn en gebruik dit as ‘n krummel laag op roomys of selfs muffins...die gebruike is legio. 
Kraaklekker

Resep
125g Botter, moet botter wees asb
150g Wit suiker
50ml Goue stroop
70g Koekmeel
110g Gemengde sitrus skil
150g Amandel vlokkies
110g Gekapte glans kersies, baie fyn
5ml Vanielje
150g Donker sjokolade

Metode:
1. Smelt die botter, suiker en stroop saam en laat dit op kook. Verwyder van die hitte en voeg die koekmeel, geursel, vrugte en neute by en roer goed deur.

2. Skep 5ml hopies ongeveeer 5cm uit mekaar op ‘n gesmeerde bakplat. Onthou hierdie koekie versprei en loop letterlik die wêreld vol as jy nie versigtig is nie. 

3. Bak dan 10-15 minute by 160℃. By die tien minute merk moet jy asb by die oond deur staan en soos ‘n broeis hen oppas. Die kanse vir brand op hierdie tydstip is amper 100% gewaarborg. Hou dop!!!!

4. Koekies wat taai is en nie bros het nie lank genoeg gebak nie, sit dit terug en bak weer. Jy kandie koekies plat druk as daar neute en dele is wat opstaan en nie mooi lyk. 

5. Smelt die sjokolade en drup op die koekies. Stoor die koekies in die yskas of vrieskas in lugdigte houer.

Bron: Annelien Pienaar, 2015, Bak en kook klasse: epos adres: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: 40-50 5ml scoops

Saterdag, 21 Mei 2016

Koekbak probleme met antwoorde!

Jip, dit gebeur met ons almal! Jy maak gereed soos 'n akrobaat om hierdie koek te bak en dit is ‘n balanseer toertjie om al die stappe reg te doen, en om nie eens te praat van die bestanddele uit te laat nie! Nou bak jy die koek en jy is soos ‘n kind wat nie kan wag om die persent oop te maak. Die oomblik wat jy daardie oond deur oop maak krimp jou hart in een, die koek is ‘n flop! Wat nou? Hoekom?

Kom ons kyk na ‘n paar goedjies wat jy altyd ingedagte moet hou om die perfekte koek te bak.

a.   Wanneer jy met ‘n waaier oond bak maak seker dat die temperatuur met ten minste 10 minder gebak moet word. Moet nooit ‘n koek onder 140 bak as jy die temperature moet verlaag nie...

b.   Om te voorkom dat daar te vinnig ‘n korsie op die koek se bokant vorm voordat die koek geset het: Plaas ‘n staalbakkie met water onder in die oond sodat dit stoom kan produseer en die korsie voorkom. ‘n Halwe koppie water is genoeg. Ek doen dit altyd, en nog nooit weer ‘n probleem gehad nie.

c.    Sommige koekpanne se wande is regtig te dun en dan kry jy dat die koek met ‘n punt rys en na die tyd in die middel insak. Die koek word baie gou aan die kante gaar en stoot dan die beslag na die middel om die toring effek te vorm. Sodra dit uit die oond kom, val die storie plat. Om die probleem op te los, bind lagies koerant of bruinpapier om die koek sodat dit ‘n buffer teen direkte hitte kan vorm.

d.     ‘n Koek wat met ‘n toring rys kan ook te wyte wees aan die oond se element wat nie egalig bak nie of te warm is, draai die temperatuur volgende keer laer. Nog ‘n rede is die koek is te veel gemeng, te veel rysmiddel, te min vog, te veel botter wat die gluten raamwerk swak maak en nie die koek se raamwerk kan onder steun nie. Verder as jy eiers moet skei in ‘n resep en dit vra dat jy die eierwitte moet styf klits, wel sit altyd vir elke eierwit ‘n 1/8ste teelepel kremetart by en klits die eierwitte tot stywe punt stadium. Die kremetart verseker dat die eierwitte stabiel sal bly. As jy die eierwitte tot droog klits gaan jy ‘n koek kry wat bars bo-op en ‘n los velletjie veroorsaak.

e.    Koeke rys onegalig in die oond: Dit gebeur as die panne te na aan mekaar of die oond se wande staan. Dit rys na mekaar of na die kante toe. Dus maak seker dat daar genoeg spasie van ongeveer 5cm tussen die panne is asook die wande van die oond.

f.     Die koek se bo-laag maak ‘n los velletjie: Die eierwitte was te veel geklits en dit veroorsaak krakies en die velletjie om los te gaan. Dit is aaklig om so ‘n koek te versier. Verder het die room proses waar die eiers en suiker of botter en suiker geklits was te kort gewees. Die suiker het nie genoegsaam opgelos nie en omdat suiker higroskopies is, kompeteer dit vir water om homself op te los. Dit het tot gevolg dat die stysel korrels nie kan gelatiniseer nie en maak dan die los velletjie. Dit is geneig om maklik by die bak van rolkoeke te gebeur. Vir ‘n kompetisie is dit jou grootste nagmerrie!

g.    Die koek het groot rysgate: Die koek is oor meng en het te veel lug ingewerk. Dit is belangrik om die koek asook kolwyntjies eers liggies te kap sodat die borrels kan uitkom voordat dit gebak word. Weereens kan die groot gate te wyte wees aan te hoë temperatuur.

h.    Die koek is kluitjierig en plat: Die koek het nie genoeg gebak nie, die rysmiddel is nie aktief nie. Die olie of botter en suiker is te veel vir die resep en het ‘n taai tekstuur tot gevolg. Gooi die resep weg. Die persoon wat die resep vir jou gegee het, wou jou seker ‘n poets bak! Selfs al kan jy toor sal dit nie werk nie. Die pan waarin jy gebak het is te groot vir die hoeveelheid beslag, daarom dat die koek plat is.

i.      Koek is droog: Die pan is te groot waarin jy gebak het en die baktyd te lank en warm. Dus het jy sponsvingers vir Tiramisu!

j.      Die koek het plat geval: jy het die oond deur te gou oopgemaak, die koek is te veel gemeng of die oond is gestamp in die kritiese fases van stolling! In groot kombuise kan dit so maklik gebeur!


k.   Die koek het vreeslik gekrimp: Jy het te veel gemeng en te lank gebak!

l. Alles bestanddele moet by kamer temperatuur gebruik word. Koue meel kan 'n koek ook laat platval en 'n "dense" tekstuur laat.

Bron: Annelien Pienaar, 2015, Bak en Kook klasse: boerekostwist@gmail.com

Woensdag, 18 Mei 2016

Ma se Cream Cracker Vlaskywe


Ja, ek maak ook die vinnige Cream Cracker Vlaskywe wat in ‘n kits gereed is. Ek is dol oor die soet suur van die versiersel saam met die sout van die koekie. Verder het ek vir julle die mikrogolf oond metode en die plaat metode in die resep ingewerk, kyk uit vir variasie. Genade hoe water my mond nou!!!

Resep
200g Cream Crakers
1 liter Melk
100g Suiker
50g Botter of Bak margarien
70g Koekmeel
50g Maizena, mielieblom
15ml Vla poeier
100ml Water
3 Eiers, Jumbo, geskei
knippie sout
10ml Vanielje geursel
260g Versiersuiker
50ml Kookwater
5ml Suurlemoensap

Metode:
1. Pak solank die beskuitjies uit in ‘n langwerpige bak van ongeveer 30cmby 25cm en ongeveer 7cm hoog. Ek spuit as ‘n reel nie die bak met die kleef werende sproei nie, jy is welkom om te spuit as jy wil. Pak al sie beskuitjies met die lyntjies in dieselgde rigting. Maak ook seker dat die lyne kruis en dwars ooreenkom.

2. Voeg die melk, suiker, botter by mekaar en smelt die botter. Verwyder van stoof en plaas eenkant.

3. Gebruik nou die water en los die sout, eiergeel, meel, vlapoeier en mielieblom in die water op. Ek vind vir hierdie resep jou ballonklitser of whisk die beste werk om die mengsel glad en egalig te kry.

4. Meng die eiermengsel met die afgekoelde melk mengsel. Met jou ballon klitser meng alles deeglik deur.

5. Verhit die mengsel oor matige hitte totdat dit verdik het vir ongeveer 6-8 minute. Proe aan die mengsel om seker te maak dat jy geen rou stysel proe nie. Mikrogolf Variasie: Plaas die goed gemengde eiermengsel in mikrogolfoond en mikrogolf vir 1minuut, stop, roer goed deur, en doen vir nog 4 keer. Proe aan die mengsel of dit gaar is.

6. Klits die eierwitte met ‘n knippie kremetart tot stywe punt stadium en vou dit by die vla mengsel in, tesame met die vanielje, met die hulp van jou draad klitser. Gebuik ‘n figuur 8 beweging en draai die bak in die rondte die heel tyd. 

7. Skep die vla mengsel in die voorbereide tertbak en pak die koekies weer eweredig op die bokant. Laat eenkant om heeltemal af te koel voordat die versiersel oorgesit word.

8. Vir die glans laag: Meng die versiersuiker, kookwater en suurlemoensap saam, versprei met slaplem mes oor oppervlakte en laat stol verder in die yaskas vir 12 ure om goed te set.

9. Versier met klapper en kersies indien verkies.

Bron: Annelien Pienaar, 2016, vir klasse epos adres: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: 24 blokkies afhangend soos jy sny

Doughnuts of Oliebolle

Hierdie is een van my kinders se beste verkopers altyd gewees met hul skool se Markdag of Entreprenuers. Ons het die aand te vore die doughnuts gemaak en die oggend vroeg gepak vir skool. Die maters kon dan vir 'n klein footjie self kleur en doop en sprinkles opsit soos dit hulle pas. Ons het wonderlike tye so gehad! Dus vir julle wat iets anders vir kinder partytjies wil doen, hierdie is nogal 'n verandering op die normale cupcake versier!

Ek maak soms die oliebolle sonder die gat. Bak effens langer en dan spuit ek vla en room of selfs karamel in die middel in. Die resep is nogal groot en ek het onlangs 100 sirkeljties uit die resep gekry om doughnuts op 'n stokkie te bedien met karamel sous op die kant! Dit het vreeslik mooi vertoon vir 'n 16de verjaardag!

Ek maak ook die balletjies op 'n stokkie of ryg die balletjies soos 'n sosatiestokkie met vrugte tussen in of malvalekkers. Wat dalk van 'n potjie karamelsous eenkant en dan doop die kinders of groot mense self en sit sprikles en neute soos hulle daarvan hou. Hierdie kan kinders vir ure besig hou...

Resep
10g Kits gis
420g Koekmeel
30ml Suiker
3ml Sout
250g Melk (lou warm), ja, weeg jou melk asb!
2 Eiers, jumbo
65ml Botter, gesmelt
5ml Vanielje geursel
750ml Olie, vir diepvet braai

Metode:
1. Meng die gis, meel, suiker en sout saam in ‘n mengbak.

2. Meng die melk, eiers, vanilla en gesmelte botter.

3. Meng die melk mengsel by die meel mengsel en meng goed deur sodat al die bestanddele nat is. Keer uit op ‘n meel bestrooide werksoppervlakte en knie die deeg totdat dit glad is. Onthou hierdie is ‘n verrykte deeg, amper soos n brioche deeg. Dus, gaan dit klewerig en taai wees. Moenie kommer, moenie nog meel loop by gooi omdat dit pap voel nie, hoe meer jy werk met die deeg hoe fermer sal dit word. Knie vir 10 minute lank tot glad.

4. Laat die deeg rus in ‘n warm plekkie vir 30 minute met kleefplastiek toe gemaak.

5. Knie die deeg weer op die werksoppervlakte tot glad. Sprinkel effens met meel en rol die deeg uit ongeveer 2cm dik. Druk nou jou sirkeltjies uit. Die binneste sirkel van die doughnut moet ten minste die grootte van ‘n R5 muntstuk wees vir die olie om mooi deur te kan vloei om die deeg eweredig gaar te maak. Laat die sirkels op ‘n meel bestrooide oppervlakte soos ‘n bakplaat rus vir ongeveer 30 minute weer of tot dubbel die volume. Onthou die binneste gedeelte maak die mooiste balletjies, so jy kan dit op weer knie en uitdruk of eenkant sit vir braai. Hierdie deeg kan oor en oor hanteer word en heeltemal verwerk word.

6. Maak seker dat die deeg nie oor rys of te warm kry nie, anders gaan die deeg platval, die deeg gaan slap wees as jy dit optel en ‘n lelike vorm bak. Pas dit asb mooi op.

7. Braai die doughnuts in voorverhitte olie aan beide kante. Sodra die doughnuts uit die olie kom kan jy dit in kaneelsuiker rol of jy kan dit later met glans versiersel versier. Maak seker die doughnuts is goed afgekoel voordat jy dit versier anders loop die versiersels soos trane af!

Glans versiersel
260g Versiersuiker
180g Melk
5ml Vanielje of ander geursel van keuse
5ml Kleursel van keuse

Metode:
1. Meng die bestanddele saam, sodra die doughnuts afgekoel het. Hierdie versiersel kan nie lank staan nie anders vorm dit sandsuiker.

2. Maak seker dat jy ‘n plat sop bord of bak gebruik wat groot genoeg is om jou doughnuts in te doop. Ek het jare gelede as student my naam so met ‘n plank geslaan en dit in ‘n poeding bakkie probeer doen en die doughnut wou nie pas nie!!!

3. Plaas die gedoopte doughnuts op ‘n draadrakkie wat oor n pan hang sodat al die oorvloei daar opgevang kan word.
English Version
Recipe
10 g Instant yeast
420 g cake flour
30 ml Sugar
3 ml Salt
250 g Milk (luke warm), jes, weigh your milk please!
2 Eggs - jumbo
65 ml Butter - melted
5 ml Vanilla essence
750 ml Oil - for deep frying

Method:
1. Mix yeast, flour, sugar and salt in a mixing bowl.

2. Mix milk, eggs, vanilla and melted butter.

3. Mix the milk mixture into the flour mixture and mix thoroughly so that all the ingredients are wet. Turn out onto a floured work surface and knead the dough until it is smooth. Remember this is enriched dough, like brioche dough. So, it's going to be tough and sticky. Do not worry; do not add more flour because it feels sticky, the more you work with the dough the firmer it will be. Knead for 10 minutes until smooth.

4. Let the dough rest in a warm place for 30 minutes, cover with cling wrap.

5. Knead the dough again on the work surface until smooth. Sprinkle a little flour and roll the dough about 2 cm thick. Push out your circles. The inner circle of the donut must be at least the size of a R5 coin for the oil to be able to flow nicely through to evenly cook the dough. Let the circles rest on a floured surface like a tray for about 30 minutes or until doubled in volume. Remember the inner part makes the best balls, so you can knead it again and push some more circles or set it aside for frying. This dough can be handled again and again and completely processed.

6. Make sure the dough does not over proof or get hot, otherwise the dough will collapse, the dough will be soft if you pick it up and an ugly shape will bake. Please look after it nicely.

7. Fry the donuts in preheated oil on both sides. Once the doughnuts are removed from the oil, you can roll it in cinnamon sugar or you can put glaze icing on later. Make sure the donuts are well cooled before you decorate it otherwise the icing runs off like tears!

Glace icing
260 g Icing sugar
180 g Milk
5 ml Vanilla or flavouring of choice
5 ml dye of choice

Method:
1. Mix the ingredients together, once the doughnuts have cooled. This icing can’t stand for long, it forms sand sugar.

2. Make sure you use a flat soup plate or bowl large enough for dipping your donuts. I beaten my name as a student and try to do it in a pudding bowl and the donut would not fit!

3. Place the dipped donuts on a wire rack over a pan so that the overflow can be collected.

Bron: Annelien Pienaar, 2016, epos adres vir klasse: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: Ongeveer 20-30 doughnuts afhangende van die grootte of 100 balletjies!

Dinsdag, 17 Mei 2016

Olyf Tapenade met 'n Twist

Hierdie tapenade (iets tussen ‘n sousie en ‘n smeer) kan vir baie doeleindes aangewend word. Ek maak gevulde hoender borsies met die olyf weergawe. Die borsies word plat gekap en gevlinder, die tapenade oorgesmeer en opgerol. Vou styf toe met kleefplastiek en verkoel. Ek posjeer dan die rolletjie in water tot gaar. Daarna word dit bruin gemaak op ‘n riffel pan en dan mooi geplate! As jy dit mooi sny kan dit regop staan en die swart spirale van die rolletjie vertoon dan baie mooi.

Verder vir ‘n Brushetta of brood bord kan die verskillende kleure van groen tot swart olywe ook ‘n mooi maar smaaklike smeer of doopsousie wees. Ek is natuurlik gek na die tapenade saam met my pasta, veral so skoon sonder enige ander souse by tuisgemaakte tagliatelle. Op die foto het ek lewekoekies gemaak en toe bedien met 'n lagie tapenade en 'n geposjeerde eier! Hummus is ook heerlike met die tapenade. Dus, die lys is nimmer eindigend...dink Foccacia met tapenade of pizza met tapenade basis ipv die gewone tamatiebasis!

Resep
150g Swart olywe, ontpit
2 Anchovy vis filette
15ml Suurlemoensap
3 Knoffel toontjies
5ml Vars roosmaryn, fyn gekap
10ml Vars tiemie, fyn gekap
6 Salie blare
5ml Kappertjie saad (Capers)
100ml Olyf olie (nie extra virgin olyf olie nie)

Metode:
1. Plaas al die bestaddele in ‘n voedselverwerker en maak tot ‘n gladde pasta. 

2. Kan vir 4 weke in die yskas gehou word.

Bron: Annelien Pienaar, 2016, epos adres vir klasse: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: 250ml ongeveer

Maandag, 16 Mei 2016

Tamboesies

Ons het groot geword met die ware Jakob. Nie die kroek kors blaardeeg of skilferkors vir hierdie heerlike vla skywe nie, nee, ons moes rol vir die vale! Omdat my ma baie uit gebak het, het sy die verder gedink om haar werk minder te maak vir ‘n verskeidenheid soet gebak. Sy het die vlavulsel vir die tamboesies ook vir die Vlakoek gebruik. Die vulsel stol pragtig sonder dat dit afloop om loperig is. Dus lê die hele geheim van die perfekte Tamboesie in die vulsel wat sy vorm behou asook ‘n rag fyn lagie van skilfer kors deeg wat nie pap word nie. Die Franse het ‘n pragtige woord vir tamboesies genaamd “Mille feuille”, baie dieselfde konsep wat gevul word met ‘n lieflike bakkers vla. Ons het as studente snaakse name gegee of assosiasies gemaak vir moeilike name en terme as ons moes toets skryf. Vir my was “mielie fielie...windmeul” die maklikste om vir die eksamen te onthou!

Ek het bietjie gaan nalees oor waar die woord Tamboesie vandaan kom en nogal lekker gelag vir die Nederlandse uitspraak...so hier is ‘n interessante verduideliking tov die vorm van ‘n Tamboesie: “'n Tamboesie is 'n gewilde gebak in Suid-Afrika wat van die Nederlandse "tompoes" afkomstig is. Dit bestaan uit 'n lagie skilferdeeg met daaroorheen 'n dik laag vanieljebanketbakersroom of gestolde vla. Dit word dan weer met 'n lagie skilferdeeg bedek wat gewoonlik 'n lagie glasuur (gewoonlik pienk) bevat. Met die Nederlandse Koninginnedag en grootsokkertoernooie waaraan die Nederlandse nasionale sokkerspan meedoen word die glasuur meestal oranje gemaak. Tamboesies het normaalweg 'n vierkantige vorm, terwyl tompoese 'n kenmerkende "baksteenvorm" het.”

Paar puntjies wat ek egter sal wil beklemtoon om jou tamboesie perfek te maak. Begin by die bak van die skilfer kors deeg. Indien jy van winkel skilferkors gebruik wil maak, sal ek die deeg weer vou en rol om ekstra lagies in te werk. Sny elke skyf perfek ewe groot en bak sodat die lagies kan uit pof. Skei die lagies en om te verseker dat die deeg nie sal pap word as dit ‘n vulsel in kry. Moet jy eierwit in die doppie se binne kant smeer. Laat dit dan vir 5 minute in ‘n oond by 150℃ uit droog. Hierdie eierwit lagie is jou waterdigting wat jy doen. Hierdie tegniek kan op ENIGE deegsoort toegepas word, wat ‘n kans staan om pap te word. 

Kenmerke van die perfekte tamboesie:
1. Die deeg lagies is dun en geskei van mekaar. Dit moenie proe of jy klei eet nie, dun bros lagies.
2. Die vulsel moenie pap wees nie, dit moet met ‘n vesierbuis gespuit kan word indien jy mooi vormpies soos ronde bolletjies of sterretjies wil maak.
3. As jy hap moet die tamboesie nie ‘n blerts maak as jy byt, die hele gedoente moet in plek bly! Kom laat ons begin.

Tamboesie vulsel
500 ml Melk
75 ml Vlapoeier
1 ml Sout
250 ml Strooisuiker
125 g Sagte botter of Bak margarien
5 ml Vanielje geursel

Metode:
1. Verhit 400 ml van die melk en los vlapoeier in die oorblywende 100 ml op, voeg sout by.

2. Roer vlamengsel vinnig in warm melk en met ‘n ballon klitser, roer aanhoudend en kook tot dik is. Verwyder van hitte en verkoel deur dit eers by kamer temperatuur af te koel en roer van tyd tot tyd. Smeer ‘n lagie botter oor die lou pap en sit kleefplastiek op die vla. Indien verkies kan die kleef plastiek eers met kleefwerende kos sproei gespuit word. Plaas in yskas om goed te verkil.

3. Sodra die vla verkoel is tot yskoud, klop botter en suiker tot lig en donsig en klop dan by die vla mengsel in. Geur met geursels indien verkies.

Deeg lagies
1 rol Skilferkors deeg 200g
Olie vir smeer

Metode:
1. Sprinkel die deeg met koekmeel en ook die oppervlakte, rol effens uit sodat die deeg eweredig is. Smeer bietjie olie oor die deeg en vou in  helfte. Rol weer langwerpig uit. Sny nou die groottes wat jy verkies vir die Tamboesies. Ek maak myne so 4cm by 6cm. Maar voel vry om te speel. Vormpies soos hartjies en sirkels kom ook mooi uit.

2. Moenie die deeg met eier smeer voor dit gebak word nie. Die deeg kry ‘n glanslagie oor en dus wil jy ook nie die risiko  loop van deeg wat dalk mag brand nie.

3. Bak by 200℃ vir 10-15 minute of tot die deeg opgepof en geskei het. Verwyder uit die oond en skei die lagies van mekaar. Indien daar na dele is, haal uit en eet op! Smeer eier wit oor die doppies se binnekant, laat 5 min staan om in te trek en bak vir 5 minute by 150℃. Laat afkoel voordat dit gebruik kan word.

4. Pak die lagies met die plat onder kante na onder, spuit met ‘n spuitsak vormpies of net lang repe. Plaas die dekseltjie op. Jy kan besluit of jy twee of drie lagies wil hê.

5. Drup ‘n dik lagie van die glans versiersel oor die Tamboesie. Jy kan terwyl die versiersuiker nog sag is, bietjie kakao by die versersel meng en dan ‘n alternatiewe kleur oor sit en dan vormpies maak. Laat set en plaas in yskas en bedien verkoel.

Glanslagie
250 ml Versiersuiker
30 ml Kook water
2 ml Vanielje geursel of suurlemoensap
2 ml Kleursel van keuse

Metode:
1. Sif die versiersuiker en voeg genoeg water by om die mengsel glad te maak.

2. Geur soos dit jou pas en voeg eerder gel kleursel by in plaas van die loperige soort wat die versiersel dalk nog dunner kan maak.

3. Hierdie versiersel kan maklik te loperig wees, gooi die water spaarsamig by.

Bron: Annelien Pienaar, 2016, epos adres vir klasse: boerekostwist@gmail.com
Hoeveelheid: 30-50 vingers

Platteland Tydskrif en Sourdough klas saam met Annelien Pienaar

Dit borrel en bruis al van Januarie maand dat ek kan vertel van my Sourdough klas wat beplan word met Platteland Tydskrif. Maar nou is die kat uit die mou! 

Wat maak ons?
Ons maak 'n Sourdough deeg wat dan omskep word in 'n Baugette, gevlegde brode en verskeie vorme soos Epi, Fougasse, Pain de Campagne ens. My fokus gaan wees op Intenstinale gesondheid deur mikrobiese groei van bakterie in die sourdough. Hoe fermentasie prosesse gebruik kan word om bakteriele groei aan te moedig sodat ons goeie probiotika's kan vervaardig wat die liggaam herken en verteer. Al die brode wat jy in die klas maak neem jy huistoe. 

Wat ontvang jy in die klas?
Platteland bederf die kursusgangers met: 'n Elektroniese intekening tot Platteland se tydskrif, 'n Platteland voorskoot en mengbak onder andere. Verder is al die bestanddele, verversings, twee gang maal, resepte en nota's ingelsuit. Eureka Mills is ook ons meel borg en ons werk dus met die heel beste bestanddele vir die perfekte brood. Ek gee ook 'n plantjie vir elkeen om tuis te versorg en te voer. Sy is al 80 jaar oud en baie aktief! Dan ook 'n Bos en Berg Kook skool broodslopie en lappie vir die rys van jou deeg of te wel Bakers Couche.

Wanneer: Saterdag, 3 September 2016
Waar: Van Gaalen Kaasmakerij, Hartbeespoortdam (my venue is te klein), ons maan egter dat daar net plek is vir 25 persone vir die klas. So, hoe gouer jy bespreek hoe beter!
Vir verdere details kontak: boerekostwist@gmail.com wat jou sal kanaliseer na Platteland se kantore vir die direkte besprekings en betalings aan Media 24.